LATİN AMERİKANIN KESİK DAMARLARI

 

eduardo-galeano

Eduardo Galeano’nun ilk okuduğum kitabıdır.

Roman tadında okunan bir tarih kitabı.

Keşfedilen bir kıtanın yağmasının, sömürüsünün kitabı.

Dünya tarihini değiştiren 1492 yılının aynı zamanda altın uğruna, gümüş uğruna uygarlıkların nasıl yağmalandığının, insanların nasıl öldürüldüğünün, köle yapıldığının başlangıcı olduğunu anlatan kitap.

Türkiye Cumhurbaşkanı Latin Amerika’yı gezerken bu kitaptan da söz edilmesini isterdim. O ülkelerin acı geçmişlerinin de bilinmesini isterdim.
Amerika bile sayılmayan güneyin Kuzey Amerika tarafından nasıl sömürüldüğünün bilinmesini isterdim.

Belki o zaman bugünler daha iyi anlaşılırdı. Belki o zaman ortadoğuda bugün yaşananlar daha iyi anlaşılırdı. Petrolün, doğal kaynakların, Akdeniz’in nasıl önem taşıdığı, Irak’ın nasıl yağmalandığı, Suriye’nin başına gelenler daha iyi anlaşılırdı. Türkiye’nin hangi yağma hamlelerinin piyonu olarak öne sürüldüğü belki daha iyi anlaşılırdı.

Latin Amerika yağmalanırken yerlilerin söylediği gibi: ‘Onların elinde kitap (İncil), bizim elimizde ülkemiz vardı. Şimdi kitap bizim elimizde, ülkemiz onların elinde’ oluyordu.

Günümüzde de Ortadoğu parçalanırken bizim ülkemizin başına gelenler de aslında öğretici değil mi?

Neyse, bunlar olup biterken Latin Amerika gezisinde Başkanlık modellerinin de incelenmekte olduğu yazıldı çizildi.

Sahi, bizim öyle bir derdimiz var: Başkanlık.

Ama dünyanın güneyinde de epeyce Başkanlık örneği var.

Neler mi?

* * *
Amerika’nın güneyinde efsane başkanlar var.

Şili Başkanı Pinochet örneğin. Generaldir kendisi. 1973 yılında seçimle gelen Salvador Allende’yi devirip başkan olmuştur. 1973-1990 arasında hüküm sürmüştür.

Astığı astık, kestiği kestiktir. Tam Başkan.

Arjantin Başkanı Juan Peron da efsanedir. Kendisinden sonra ünlü eşi Eva Peron başkanlık yapmıştır.

Avrupa’nın güneyinde, İber yarımadasında da efsane başkanlar vardır.

İspanya’da Fransisco Franko. İspanya iç savaşını kazanarak Başkan koltuğuna oturmuş, 39 yıl hüküm sürmüştür.

Portekiz’de de Salazar 1933-1974 yılları arasında 41 yıl başkanlık yapmıştır. Ünlü sözü, ’Ben Portekiz’i üç F ile yönettim: Fado-Fiesta-Futbol’ yönetimler için aforizma olmuştur.

Bu efsane Başkanlar savaşlarla, darbelerle gelmiştir.

Seçimlerle gelenler de vardır.

İtalya’da Benito Mussolini Faşist parti ile sçimleri kazanarak gelmiştir.

Almanya’da Adolf Hitler, Nasyonal Sosyalist Parti ile seçimleri kazanarak iktidara gelmiştir.

Her ikisi de İkinci Dünya Savaşı içinde ortak olmuşlar, kaybettikleri savaş da sonları olmuştur.

Başkanlık sistemi her zaman büyük riskler taşımıştır.

Yetki gücünün denetlenemez oluşu, güçler ayrılığının ortadan kalkışı,
giderek tek adam yönetinin sorgulanamaz oluşu büyük yanlışların sürmesi ile sonuçlanmış, bu da büyük zararlara yol açmıştır.

Toplumlar bunları yaşamış, nice acılar çekmiş, sonuçta da çözümü güçler ayrılığında bulmuştur.

Yürütme, yasama, yargı güçleri birbirinden ayrı olacak, birbirini denetleyecek, hiç bir güç kontrol dışı kalmayacaktır.

Bunun adı da parlamenter sistemdir.

Eğer Başkanın gücü denetim dışında kalırsa, yürütme, yasama, yargı onun elinde olursa hiç bir yanlış ortaya çıkamaz, hiç bir hata düzeltilemez.

Bu durumun acı sonuçlarını Başkan yaşar, bedelini de onu başkan yapan toplum öder.

Tarih boyunca böyle olmuştur, geleceğin tarihinde de böyle olacaktır.

‘Nedenler değişmeden sonuçların değişmesini bekleyen budaladır’ sözü Albert Einstein’ındır.

Latin Amerikanın Kesik Damarlarını okuyun.

Bir daha göreceksiniz…

Reklamlar
Bu yazı Genel içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s